Kannada Pedagogy — ಕನ್ನಡ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು – ಭಾಗ 2

ಉಕ್ತಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಪದಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರ ಶ್ರವಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸರಿಯಾದ ಕಾಗುಣಿತದೊಂದಿಗೆ ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಳವಾದ ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಠ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನವಿಟ್ಟು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾರ್ಥ, ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಆಶಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾಷಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

5E ಮಾದರಿಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೊದಲ ಹಂತ 'ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ' ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೆದಕಿ ಹೊಸ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹೆಲೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಅವರು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತರಗತಿಗಳ ಬದಲಾಗಿ ವಿಷಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.

ಬಹುಭಾಷಿಕ ತರಗತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಇದನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಹೊಸ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚರ್ಚಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮುಕ್ತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಅವಧಿಗಳ ಮೊತ್ತ 6 + 6 + 12 + 6 + 6 = 36 ನಿಮಿಷಗಳು. ಬೇರೆ ತರಬೇತಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಧಿಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಏಕೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೈದಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರ ಬೋಧನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೋಷಗಳ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಅರಿತು ಬೋಧಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಕಾ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕ್ರಮವು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅನ್ವಯಿಸುವುದು, ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು. ಮೂಲ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು.

ಲಿಂಗ್ವಾಫೋನ್ ಮತ್ತು ಹೆಡ್‌ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾಷೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಭಾಷಣ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ.

ರಚನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಲಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (Feedback) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಅಥವಾ ಬರೆಯಲು ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಳಹದಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರೆ ಅದು ಬೇಸರ ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಟಗಳು, ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಲಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಆನಂದದಿಂದ ಮತ್ತು ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಭಾಷಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.

ವ್ಯಾಪಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಮಗುವಿನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ, ಮನೋಭಾವ, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ವಿಕಾಸವನ್ನೂ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವಿನ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಮುಕ್ತ ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಥೆಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಥವಾ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದದ ಅರ್ಥ ಹುಡುಕದೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತಮ ಕೈಬರಹವು ಓದುಗನಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಇರಬೇಕು. ಅಕ್ಷರಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ತ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಸಾಲುಗಳ ನೇರತೆಯು ಬರವಣಿಗೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ, ನೋಡಿ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೃಶ್ಯ-ಶ್ರವ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮೂರ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕಲಿಕೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ 'ಸಮಗ್ರತೆಯ ತತ್ವ'ದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಕ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಮಗುವು ಬಿಡಿ ಪದಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯದ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಕನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆದರ್ಶ ಮಾದರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರಣೆ, ವಿಷಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಹಾನುಭೂತಿಯು ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಗೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕನ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಾವೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವರದಿ ತಯಾರಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.

ಪಾತ್ರಾಭಿನಯ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೈಜ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಸಭಾಕಂಪನ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಸರಿಯಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಿಡಿ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪದದ ಚಿತ್ರಣ ಬೇಗನೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪದಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಓದುವಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತಮ ಬೋಧನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಪಾಠದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ತನಾ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವಂತಿರಬೇಕು. ಇದು ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಗುರಿ-ನಿರ್ದೇಶಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು (ICT) ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅಪಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿಘಂಟುಗಳು, ಭಾಷಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ರಸಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಗತಿಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಶಿಶು-ಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕನು ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುವ ಬದಲು, ಕಲಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ವಯಂ-ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಆಂತರಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅದರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಷಯವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು, ಭಾಷೆ ಸರಳವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಪಾಠಗಳು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಾಗಿರಬೇಕು. ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

ಕೇಳುವಿಕೆಯು ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಗಾಯನವು ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ರಾಗಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಿದಾಗ ಪದ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಕರು ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಓದಿದ ನಂತರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅದೇ ರೀತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಏರಿಳಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಓದಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅನುಕರಣ ವಾಚನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಓದುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮಗು ತಾನು ವಾಸಿಸುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ವಾತಾವರಣವು ಮಕ್ಕಳ ಶಬ್ದಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಪ್ಪುಹಲಗೆಯು ಶಿಕ್ಷಕರ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ಬೋಧನಾ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ. ಬರವಣಿಗೆಯು ಕೊನೆಯ ಬೆಂಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತಿರಬೇಕು. ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಬರೆಯುವಾಗ ತರಗತಿಯ ಮೇಲೂ ಕಣ್ಣಿಡಬೇಕು.

ಗೃಹಕಾರ್ಯವು ಕಲಿಕೆಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದು, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಸೃಜನಶೀಲ ಕಾರ್ಯಗಳು.

ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಒಂದು ಕಡೆ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಪದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಮರಣೆ (Visual memory) ಚುರುಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪದಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯು ದ್ವಿಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತರಗತಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು, ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿರುವುದರಿಂದ ಕಲಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಚರ್ಚಾಸ್ಪರ್ಧೆ, ನಾಟಕ, ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗುಪ್ತ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಭಾಕಂಪನವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ರೇಡಿಯೋ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ತಜ್ಞರ ಧ್ವನಿ, ಶುದ್ಧ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ದೃಷ್ಟಿ ವಿಕಲಚೇತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಶ್ರವಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಪದಗಳನ್ನು (ಉದಾ: ಅಮ್ಮ, ಆನೆ) ಪರಿಚಯಿಸಿ, ನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ 'ಅ', 'ಆ' ಎಂದು ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಕಲಿಸುವುದು ಬೇಸರ ತರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಾಧನಗಳು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಪರೀಕ್ಷಾ ಭಯವನ್ನು ಮೂಡಿಸದೆ, ಆಟ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ TLM ಗಳನ್ನು (ಉದಾ: ಚಾರ್ಟ್, ಮಾದರಿಗಳು) ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಕರು ತರಗತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಇದು ಪಾಠವನ್ನು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೋಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳು ಸಹಜ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (Positive feedback) ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು. ಇದು ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.

ಗದ್ಯವು ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಚಾರಗಳು, ಶಬ್ದಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಪದ್ಯವು ಭಾವನೆಗಳು, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು (Appreciation) ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ದಂಡನಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬಾರದು. ಅದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ರಸಗ್ರಹಣ ಪಾಠದ ಗುರಿಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕವಿತೆಯ ಭಾವ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಕವಿಯ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಪಾಠದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಮಗುವಿಗೆ ಪರಿಚಿತ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ಭಾಷೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ.

ಮಾತನಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಉಚ್ಚಾರಣೆ, ಶಬ್ದಬಳಕೆ, ಧ್ವನಿ ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಕರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮೌಖಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಕಿಮ್ಮಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಪಠ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಅಥವಾ 'ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಪನೆ'ಯನ್ನು (Main idea) ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ವೇಗವಾಗಿ ಓದುವುದು. ಇದು ಓದುಗನಿಗೆ ಸಮಯ ಉಳಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾತ್ರಾಭಿನಯವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕಾಲ್ಡ್ ವೆಲ್ ಕುಕ್ ಅವರು 'ದಿ ಪ್ಲೇ ವೇ' (The Play Way) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಆಟಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಕರಣದಂತಹ ಶುಷ್ಕ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೊರೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಪಿಯಾಜೆ ಮತ್ತು ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ರಚನಾವಾದವು, ಕಲಿಕೆಯು ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಾವೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ, ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಜೀವಿಗಳು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಪಾಠ ಯೋಜನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ, ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರ ಕಲಿಕಾ ಶೈಲಿಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಲ್ಲ.